bankiers nog steeds belachelijke bonussen eisen. Daarnaast zijn stabiele investeerders niet geïnteresseerd in kleinere fondsen. Pensioenfondsen willen overstappen naar illiquide beleggingen zoals private equity.

Dat maakt dat de kapitaalsfinanciering van (jonge) innovatieve ondernemingen het exclusieve domein is van private-equityfirma’s of, in goed Nederlands, participatiemaatschappijen. Dat lijkt oké, maar is het niet. Zeker niet vanuit het Nederlandse perspectief van de zo noodzakelijke krachtige kenniseconomie.

Eigen gewin
Met een participatiemaatschappij haal je een aanwezige mede-eigenaar in huis die maar één doel voor ogen heeft: eigen gewin. Nog los van wat dit voor de ondernemer zelf betekent, heeft dit impact op de wijze waarop de participatiemaatschappij denkt maximaal rendement te kunnen maken. Aangezien de weg van de beursgang onbegaanbaar is, blijft er voor een goed rendement maar één optie over en dat is de verkoop aan een ander bedrijf, de ‘strategic sale’. Bij voorkeur aan een buitenlandse onderneming, want die betaalt meer dan die zuinige Nederlandse bedrijven.

Deze opkopende, vaak grotere ondernemingen zijn overnamefabrieken die onmiddellijk het zojuist verworven bedrijf uit elkaar trekken. Die productkennis en verdere ontwikkeling borgen en overbrengen naar eigen labs en de verkoop het bestaande kanaal in duwen. Alles bij elkaar blijven er uiteindelijk een paar arbeidsplaatsen over in Nederland.

Met andere woorden, door de kapitaalsfinanciering het exclusieve domein te maken van participatiemaatschappijen zullen er maar weinig innovatieve, jonge bedrijven in Nederland tot volle wasdom kunnen komen. Dat is een belangrijke reden waarom Nederland steeds verder achteropraakt in de ontwikkeling van de kenniseconomie. De Nederlandse overheid staat hierin machteloos omdat zij destijds toestond dat de Amsterdamse beurs zelf overgenomen werd. We weten nu met welke gevolgen.

De bovenstaande tekst is uit een column van het FD: klik hier om naar het originele bericht te gaan.

‘De financiele sector is momenteel niet geschikt om in te beleggen’, zei analist Benoit Petrarque van Kepler Capital Markets tegen persbureau Bloomberg. ‘We zitten in een meltdown, de liquiditeitssituatie wijst erop dat paniek in de sector niet ver weg is. Er is geen reden om nu niet je belegging in contanten om te zetten’, aldus de analist.

In vergelijking met vorig jaar is het vertrouwen van de ING medewerkers in de top van het bedrijf gegroeid. Ook maken zij zich minder zorgen over de situatie waarin de bank zich bevindt. Maar ze blijven ook kritisch,met name over de ‘voorbeeldfunctie’ die de top vervult en over de variabele beloning.

Dit blijkt uit een representatieve enquête uitgevoerd door CNV Dienstenbond, FNV Bondgenoten en de Unie onder medewerkers van ING. Vorig jaar werd de enquete ook gehouden. Waar vorig jaar om deze tijd slechts 45,2% van de werknemers het eens was met de stelling dat de top van ING ‘in staat is de huidige problemen op te lossen’, is dat nu 57,5%. Ook is het aantal medewerkers gedaald dat zich zorgen maakt over de situatie waarin ING zich bevindt (76,1% vorig jaar om 55,4% dit jaar). Een meerderheid van 51,7% vindt dat ‘de top zijn taak aan kan’.

Koers ING
Het personeel is bijna unaniem voorstander van het centraal stellen van de klant en het geven van meer persoonlijke aandacht (97%). “ING kan er trots op zijn dat haar personeel zo toegewijd is in de richting van de klanten”, reageert vakbondsbestuurder Fred Polhout. Ook thema’s als het continueren van de dienstverlening en het realiseren van eenvoud in de producten kunnen op grote steun rekenen (90%). “Daarmee onderschrijft het personeel de conclusies van het maatschappelijk debat dat door de crisis op gang is gekomen.”

Kritische noten
Maar er zijn ook kritische noten. Zo vindt maar 23,2% dat de top haar ‘voorbeeldfunctie’ goed invult en wat betreft de beeldvorming naar buiten vindt maar 29,2% dat ING leert van haar fouten. De bonden geven daarvoor als verklaring dat de enquete werd afgenomen even nadat de variabele beloning van het ING bestuur negatief in het nieuws was gekomen.

Beloningen
Verder valt op dat een meerderheid van het personeel (56,8 %) af wil van de zogeheten discretionaire beloningen (beloningen boven cao niveau) en de bonussen. Zo wil 54,3 % de huidige provisiebeloning (bij commerciële functies) afschaffen, evenals de korte termijn variabele beloning (62,4%). Maar liefst driekwart (75,2%) van het personeel vindt dat gestopt moet worden met de huidige korte termijn variabele beloning voor het topmanagement.

Verheugd en aan de slag
De vakbonden zijn naar aanleiding van de enquête verheugd te zien dat er meer vertrouwen is in de top van de organisatie en de koers die is ingezet. Tegelijkertijd dient ING zich te realiseren dat het nog slechts om een kleine meerderheid van het personeel gaat. Aandacht voor koers en communicatie daarover is en blijft broodnodig. De signalen over het beloningsbeleid nopen wat de bonden betreft tot serieuze gesprekken hierover. Niet in de laatste plaats omdat er een duidelijk verband is met de ontevredenheid over de voorbeeldfunctie van de top en de imagoproblematiek.

Opsplitsing ING
ING moet op 1 januari 2013 juridisch gesplitst zijn. Vanwege de staatssteun die de bank heeft ontvangen tijdens de crisis heeft Brussel hiertoe besloten. De EU oordeelde dat het concern ‘too big to fail’ is, vanwege de huidige omvang en diversiteit. ING is een bank, maar handelt ook in verzekeringen en vastgoed. Fred Polhout: “Dat betekent dat er nieuwe cao’s moeten worden afgesloten. In die onderhsandelingen gaan we inzetten op een nieuw beloningssysteem. De enquêtebewijst dat daarvoor draagvlak is onder de medewerkers.”